Category Archives: Faladoiro

Unha das experiencias máis inesperadas, perdurables  e satisfactorias que vivín en Buenos Aires nucleouse arredor do encontro ou faladoiro que mantiven, xunto con Xabier Castro e mais Luís G. Tosar,  cun colectivo integrado por persoas de distinta idade que se xuntan cada mércores pola mañá no Centro Lalín de Buenos Aires e que, desde hai algúns anos, adoptaron o nome de «Terzo da Fala» en honra ao chamado «Terzo de Galegos«, que contribuíron á construción do país austral.

     Particularmente descubrín in situ  a existencia deste activo grupo de persoas, que recuperaron o idioma, nos máis dos casos, a raíz da participación e seguimento dun curso de lingua galega que se ditou na cidade porteña; talvez o termo «recuperar» non sexa o máis axeitado, pois o idioma ía canda cadaquén e, paréceme, só houbo que sometelo a unha leve presión para que saíse de dentro para fóra, para que agromase tan felizmente. Desde aquela, como apuntei e nos fixeron sabedores, xúntanse  voluntariamente todos os mércores, intercambiando información sobre Galicia, a política galega, a lingua galega e as nosas letras, devecendo por poder asistir a algún outro curso de galego (únome aquí á xusta reclamación que formulaban para que se convoquen máis en Buenos Aires)  e por conseguiren libros galegos actuais (moitos dos expostos na Feira Internacional do Libro acabaron alí, algo que me satisfai pois o escaso fondo bibliográfico que manexan verase moi enriquecido); libros cos que seguirán, estou certo, o fío da nosa actualidade literaria pois ademais de amantes, utentes e defensores da lingua resultan excepcionais e informadísimos lectoras e lectoras.

      Naquela xuntanza falouse moito, e ben, no idioma propio con fermoso acento porteño; deron conta dos seus problemas, das súas iniciativas (vinculadas algunhas coa vontade de visibilizar tanto a literatura como a lingua galega na Arxentina),  relatáronse vivencias persoais que tiñan que ver coas dimensións máis íntimas que a lingua é quen de simbolizar; experiencias identitarias que se dilatan e perduran a través do tempo e que alentan en espazos moi distantes pois, é ben sabido, a lingua vai sempre canda un, canda unha.

    Malia todo foron dúas as confesións compartidas que máis me impactaron. Unha delas protagonizouna Marita Ramallo, filla de exiliado, quen amosou fotos de seu pai e relatou, cun nó na gorxa, as evocacións familiares e persoais dunha cidade como Vigo que tivo que abandonar nos anos corenta. Outra foi a compartiu  Manuela Barca Peña e que deixou escrita no blogue do Terzo, polo que a deixo á conclusión deste apuntamento, co seu permiso. Recomendo lela pois, na súa brevidade, é quen de transmitir moito máis do que se contén nas breves liñas, isto é, testemuña como a redescuberta do idioma foi quen de activar evocacións e sentimentos que semellaban perdidos nun pozo moi fondo e que semellaban imposibles de rescatar.

     A miña gratitude para a totalidade deste colectivo tan sensacional polo agarimo demostrado e extraordinario interese depositado na que seguen considerando, dunha ou outra maneira, a súa patria natal.  Entre outras persoas, talvez esqueza alguén que me saberá desculpar, beizóns para Fabián González Fraga (o noso amable introdutor no grupo), Celin Prado Romero Vocos,  Norberto Lema, Gisela Barbeito, Alicia Lago, Mirta Gosende, Guillermina Piñeiro, Rosa Rodríguez, Manuel Logroño, María Delia, Noemí Susana Garcia,  Manuela Buján e as dúas compañeiras citadas, alén doutros compoñentes ausentes aquel día.

Por último, velaquí a historia á que liñas arriba facía referencia:

     O  meu pai, cando era nena e tiña medo de algunha cousa, cantábame:  «Paxariños que andades voando // polas follas do loureiro // e subides polos ameneiros //a buscar o raiño do sol…»
     Non me lembro como segue a letra, pero sí que o medo pasaba cando imaxinaba os paxariños voando, os loureiros e os raiños do sol. El falábame da súa aldea, da carballeira de Santa Minia, do río, e eu medrei imaxinando Pedrouzos e seus paxariños.
     El morreu hai unha chea de anos. Pero sei que si soubese que estou falando e escribindo galego estaríase moi feliz. Hoxe eu podo falar e escribir porque meus compañeiros están doutro lado escoitándome. Sen eles e sen nosos profesores non estaría dicindo isto, porque cando fun á escola na miña casa deixouse de falar galego.
                                                                                                            Manuela Barca Fernández