Category Archives: Revista

Casahamlet. Revista de teatro. Teatro e audiovisual, nº 14

Isaac Ferreira (dir.)

Casahamlet. Revista de teatro. Teatro e audiovisual (nº 14)

Deputación da Coruña-Casahamlet, A Coruña, 148 páxinas.

Recibín hai algúns meses o último número publicado da revista Casahamlet, dedicado nesta ocasión á relación entre teatro e audiovisual. Editada tan pulcramente como en ocasións anteriores penso que é de regra visibilizar un chisco este proxecto ao que cumpriría outorgarlle sempre un espazo maior nos medios, e máis sobre todo este ano en que a atención mediática e literaria repousa tanto na figura como sobre todo no legado dramatúrxico de Roberto Vidal Bolaño.

    Xustamente é a figura de Vidal Bolaño a que  aparece aquí e acolá en diversos artigos que se incorporan nesta entrega como nas achegas que subscriben Laura Ponte («Roubándome o alento») ou Antón Reixa («Doentes. Galicia como fábula en Roberto Vidal Bolaño»), alén dalgunha outra. Con todo, este número organiza os seus contidos desde a perspectiva de reflexionar arredor do teatro e o que denominan, no editorial da revista, «outras artes parentais -como fotografía, radio, cinema, televisión… -que tentan representar o ser humano en todas as súas loucuras e misterios». En efecto, con esta vontade aglutíñanse especialistas de todos estes ámbitos -cito tan só algúns e algunhas, e desculpas polas omisións, como  José Mª Folgar, Casilda Alfaro, Jacobo Paz,  Comba Campoy, Miguel Castelo, Xurxo Chirro, Pepe Coira, Fernanda del Río ou Lidia Fraga- que realizan abordaxes documentadas e rigorosas arredor das devanditas artes das que, no meu caso particular, leigo en moitas destas materias, moito se aprende delas.

    A revista complétase coas habituais seccións de «creación», que incorpora textos dramáticos novos, e «documentación» -con senllas propostas a cargo de Miguel Anxo Fernández e Henrique Rabuñal- que poñen o ramo a unha revista cuxa continuidade é, sen dúbida, un signo esperanzador.

 

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Crítica literaria, Día das Letras, Divulgación, Ensaio, Revista, Roberto Vidal Bolaño, Teatro | Coas etiquetas , , | Leave a comment

Top 10. Narrativa galega 2012

Na última entrega de Biblos que estes días comeza a se distribuír -revista, por certo,  que completa sesenta números que viron a luz ao longo de dez anos-, dou a coñecer, na habitual sección «Breviario», unha listaxe do que considero como o máis salientable no eido da narrativa galega publicada este ano pasado. Como sinalo no comezo faltan, con certeza, outros títulos, e mesmo algúns que foron moi do meu agrado. Velaquí o artigo:

<<Coma sempre, ao comezar un novo ano e botar a vista atrás resulta inevitable revisar o que se leu, e compendiar ao que meu xuízo  foi o máis salientable. Velaquí un top 10 de carácter persoal, loxicamente, sen orde de prioridade e que se centra na narrativa publicada en lingua galego o ano pasado. Asumo que nel non se inclúe todo o que realmente me gustou, alén de dúas ou tres novelas aparecidas no momento en que isto redacto e que poderían modificar esta escolla. Dun ou doutro xeito aquí está:

1. As voces baixas, de Manuel Rivas. Deses libros que resoan na memoria de quen o le,  pola intensa brillantez con que foi escrito, pola sinceridade e emotividade que desprende.

2 A forma das nubes, de María López Sández. Premio narrativa breve Repsol 2011. Ao meu ver unha das sorpresas do ano dunha autora de extraordinario potencial.

3. Palabras de auga, de Marcos Calveiro. Premio Merlín 2012. Unha historia estremecedora e comprometida para afondar en realidades que non vemos ou non queremos ver, tamén na propia condición humana.

4. En vías de extinción, de María Reimóndez. Novela que sabe a liberdade, que arrecende talento, sempre nos camiños da heterodoxia e a reflexión: imprescindible.

5. Verde oliva,  de Xavier Alcalá. Experiencia e sabedoría narrativa para afondar con brillantez nos días previos da chegada de Fidel Castro ao poder.

6. Dúas letras, de Fina Casalderrey. Un libro que é un luxo: un relato poderoso e  milimetrado que inspira unha magnífica curtametraxe.

7. Morgana en Esmelle, de Begoña Caamaño. Á sombra dos mitos da Materia de Bretaña, unha reflexión magnífica sobre os conceptos da impunidade e da culpa.

8. O curioso mundo das persoas normais, de Xosé Monteagudo. Retratar a paisaxe  e os sentimentos da vida cotiá desde a perspectiva de alguén, que só é quen de outeala, non é doado e o autor é quen de emocionar.

9. Os fillos do mar, de Pedro Feijoo. A proposta incorporou tantos lectores á narrativa de noso que só por iso xa é de agradecer. Ademais, non lle falta pericia narrativa, talento e engado. Outra agradable sorpresa da tempada literaria.

10. 15.724, de Xesús Constela. Cun substrato que é unha alegación contra as oligarquías e a pena de morte, o autor ofrece un espléndido exercicio narrativo que non decae nin na derradeira páxina>>.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Crítica literaria, Narrativa, Revista | Coas etiquetas , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 Comentario

Proxección exterior da poesía galega

Manuela Palacios (éd.)

Forked Tongues

Shearsman Books, 186 páxinas, 12,95  £  ***

Distribúese, desde hai escasos días, unha antoloxía poética publicada polo selo inglés Shearsman Books baixo a responsabilidade da profesora Manuela Palacios; unha  empresa editora, por certo, aberta e receptiva á literatura contemporánea galega pois xa acolle no seu catálogo poemarios de Chus Pato, María do Cebreiro e, hai pouco, de Manuel Rivas, en tradución da irlandesa Lorna Shaughnessy.

            Este Forked Tongues, título  que asume a expresión empregada pola poeta irlandesa Eavan Boland cando se refire ás consecuencias lingüísticas da colonización inglesa no seu país, parella á da “lingua gallada” que Marilar Aleixandre reproduce nalgúns poemas cando reflexiona sobre o feito de escribir nunha lingua que non é a materna,  conta cando menos con dous precedentes como son Pluriversos (2003), unha escolma de poetas de Irlanda,  cotraducidos por Arturo Casas a Manuela Palacios, e mais To the Winds Our Sails (2010), un proxecto no cal poetas irlandesas traduciron a dez poetas galegas, tanto ao inglés como ao irlandés.

         Nesta ocasión, incorpóranse versións bilingües en galego e inglés de poemas de Chus Pato e María do Cebreiro, que constituían parte do catálogo de Shearsman,  xunto  con  outras voces que non formaran parte da antoloxía anterior  -a devandita To the Winds…- e que son Pilar Pallarés, Yolanda Castaño e mais Lupe Gómez Arto; de todas elas poden lerse composicións, nalgúns casos inéditas,  traducidas ao inglés por poetas irlandesas que, segundo a editora do volume, gozasen dalgunha afinidade, de carácter estilístico e temático, coa obra das poetas  que   traducen.    A carón delas, súmanse catro poetas vascas   –Itxaro Borda, Miren Agur Meabe, Castillo Suárez e Leire Bilbao-   e catro catalás –Vinyet Panyella, Susanna Rafart, Gemma Gorga e Mirei Calafell-, con textos en inglés e nas súas respectivas linguas,  para poñer o ramo a un excelente volume,  coidadosamente anotado e que só cómpre saudar con satisfacción.

Lur Sotuela (dir.)

El invisible anillo. Érase una vez… Galicia

Eneida, 96 páxinas,  15 €

El invisible anillo, revista subtitulada «Poesía, arte y literatura», dependente da editorial Eneida e dirixida por Lur Sotuela, vén de poñer en circulación unha nova entrega baixo o subtítulo de  «Érase una vez… Galicia». Centrada nesta ocasión, así pois, na difusión da poesía galega, adxectivada nas páxinas limiares como «de una riqueza abrumadora» e «fecunda y deslumbrante», é un proxecto previo á antoloxía que aparecerá no mes de outono na mesma editora baixo o título de «Sinfonía atlántica. Antología General de la poesía gallega».

      A revista, de indubidable acerto estético e con ilustracións ad hoc do artista cordobés Ginés Liébana, articula unha viaxe que vai mesturando mostras de voces clásicas como as de Rosalía, Pondal, Curros, Cabanillas, Otero, Pimentel, Novoneyra, Álvaro Cunqueiro ou Celso Emilio Ferreiro (sempre en versións bilingües) coas dalgúns poetas dos nosos días como Méndez Ferrín, X. Mª Álvarez Cáccamo, Cesáreo Sánchez, Xulio L. Valcárcel, Darío X. Cabana, Claudio Rodríguez Fer ou César A. Molina, constituíndo, así pois, unha breve carta presentación da nosa poesía, ao meu ver mellor compensada se contase co concurso tanto de voces femininas como doutras dos anos noventa e posteriores. Alén diso, incorpóranse diversos ensaios nucleados arredor da obra de Celso Emilio Ferreiro, Rosalía, Cunqueiro e outras motivacións literarias a cargo de Carmen Blanco, Arcadio López-Casanova ou Teresa Seara entre outros.

          El invisible anillo testemuña, con todo, a relevancia da lírica galega, de onte e de hoxe, no panorama peninsular e europeo á espera desa antoloxía anunciada que, de mans con este proxecto, difundirá unha parte clave do noso patrimonio literario.

Esta reseña publicouse baixo o título de «Proxección exterior da poesía galega» nas páxinas do suplemento «Culturas» de La Voz de Galicia, o 25 de agosto de 2012.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Antoloxía, Crítica literaria, Ensaio, Poesía, Revista | Coas etiquetas , , , , , | 2 Comentarios

«El invisible anillo» nº 16: entrega dedicada á poesía galega

Hai cousa dun mes un amigo púxome en contacto con Lur Sotuela, director da revista El invisible anillo, subtitulada «Poesía, arte y literatura», publicación que particularmente descoñecía. Sotuela solicitoume un artigo arredor de cuestións biográficas e literarias de Celso Emilio Ferreiro e acabo de recibir un exemplar, subtitulado «Érase una vez… Galicia»,  que testemuña o excelente coidado que depositan desde a editorial Eneida nunha arriscada, heroica  e marabillosa aventura que é, hoxe en día,  soster unha revista destas características, nesta ocasión dedicada na súa totalidade  á poesía galega  caracterizada no limiar como «de una riqueza abrumadora» e «fecunda y deslumbrante», mentres xa dispoñen no mesmo selo unha antoloxía que aparecerá no mes de outono baixo o título de «Sinfonía atlántica. Antología General de la poesía gallega».

    A revista en si, inmellorable desde un punto de vista estético, conta con ilustracións ad hoc de Ginés Liébana, poeta e artista cordobés da xeración do grupo Cántico,  e articula unha viaxe que vai mesturando  mostras de voces clásicas como as de Rosalía, Pondal, Curros, Cabanillas, Otero, Pimentel, Novoneyra, Álvaro Cunqueiro ou Celso Emilio (en versións bilingües) até poetas dos nosos días como Méndez Ferrín,  X. Mª Álvarez Cáccamo, Cesáreo Sánchez, Xulio L. Valcárcel, Darío X. Cabana, Claudio Rodríguez Fer e César A. Molina, onde boto en falta voces femininas, que as hai con talento e valía ben demostradas. Alén diso, incorpóranse diversos ensaios nucleados arredor de diversos aspectos da obra rosaliana, a cargo de Carmen Blanco e Arcadio López-Casanova; deténdose na figura de Álvaro Cunqueiro, cunha interesante lectura de C. Clementson; reparando na reescritura dos contos de fadas na poesía galega de hoxe a través da visión de Teresa Seara ao que se engaden unha serie de reflexións sobre o mundo clásico na poesía galega, subscritas por Carlos Beck.

    El invisible anillo testemuña de seu a extraordinaria relevancia que tivo e ten a nosa lírica no panorama peninsular e europeo mentres agardamos por esa antoloxía poética. Este «aló cando os animais falaban» dedicado á poesía galega é máis ca un conto ou unha fábula, é o espello dunha liña esencial que vertebra o noso sistema literario. Beizóns por difundir este patrimonio.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Crónica, Poesía, Revista | Coas etiquetas , , | 1 Comentario

Vivo na rúa Celso Emilio Ferreiro (Novas CEF XLII)

Hai ben de tempo que devecía por dar conta desta orixinal iniciativa que se artellou baixo o título de «Vivo na rúa Celso Emilio Ferreiro» e hoxe, que a editorial Ouvirmos, coa colaboración da Secretaría Xeral de Cultura, acaba de ofrecer este recurso en rede, coido que é o momento de facelo.

«Vivo na rúa Celso Emilio Ferreiro» trátase dunha iniciativa que pretende informar sobre a obra e mais a vida do autor de Celanova, nunha primeira instancia, ás máis das persoas que viven nas rúas galegas que levan o seu nome, empregando para iso un recurso como é o buzoneo masivo, organizado en diversas quendas e tocándolle hoxe ás rúas homónimas nos concellos de Burela, O Saviñao, Viveiro, Monforte, Sarria e Lugo.

A publicación, concibida a xeito de revista e cuns contidos claros e atractivos -pódese consultar premendo aquí-, percorre a través do texto e da imaxe as claves biográficas e literarias do autor, con rigor e amenidade. Só que me queda dar os parabéns a quen a ideou, a quen lle deu forma e fixo posible a súa circulación. Unha achega, sen dúbida, neste ano do centenario, extraordinariamente orixinal e, coido, moi efectiva.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Celso Emilio Ferreiro, Divulgación, Revista | Coas etiquetas , , , | 2 Comentarios