Tag Archives: Edicións Xerais

Faneca Brava, de Manuel Portas

Manuel Portas

Faneca Brava

Xerais, Vigo, 2013, 280 páxinas, 18 €

 

 

Manuel Portas (Barcelona, 1960), quen ata agora xa incorporara dúas novelas anteriores ao panorama da narrativa máis recente, asume algo tan fundamental como é que cada novela debe ser distinta, malia que non esquece nin desatende trazos comúns que engloban e singularizan o seu propio camiño literario. Neste caso, en Faneca Brava, opta por artellar unha historia que, en esencia, repara nas dificultades que antes, como pode ser agora, unha muller perfilada como inconformista e rebelde desde nena,  ten que superar, no seu caso a base do propio esforzo persoal, caendo e erguéndose unha e outra vez. Isto é o que posibilita asistir ao desvelamento de claves e segredos alimentados ao longo do tempo no seo dunha familia, coa vontade de restituír a memoria de alguén que simboliza “o paradigma do infortunio e da inxustiza cruel e despiadada” pois, no fondo, a recuperación da historia dun elemento familiar conleva a da memoria colectiva do clan.

                Velaí como esa personaxe alcumada Faneca Brava ten que avanzar, na busca de algo máis, polas rodeiras da traizón, da mentira, da violencia, das aparencias sociais e da falsidade e faino ademais cunha banda sonora que resoa insistentemente en moitos dos seu capítulos.

              Desta proposta salientaría, particularmente, algúns elementos que me parecen moi atractivos. O primeiro tería que ver coa armazón, coa arquitectura da novela que entendo como un exercicio moi meditado e que deita  resultados óptimos pois vai da man do deseño dunhas personaxes perfectamente individualizadas e condicionadas tantas veces polas súas propias contradiccións. Por outra banda a intriga camiña parella ao ámbito da  investigación e articúlase con naturalidade dentro dun esquema coral que vén sendo o da saga familiar, cun inconfundible arrecendo a excepcionais precedentes cos que contamos na nosa tradición como os que ofreceron Otero Pedrayo ou de Ricardo Carballo Calero entre outros.

     Ao tempo, teño para min que resulta salientable o tratamento ficcional que nuclea arredor da protagonista. Un papel, o feminino, tantas veces sometido a un deseño pueril ou, o que é peor, transmisor de visións patriarcais. Portas foxe conscientemente destes modelos e faino aplicando unha consciente polifonía de actitudes e matices nos diversos personaxes femininos presentes nesta obra.

        Conclúo con dúas referencias que igualmente son merecentes de mención como resultan as páxinas que describen as relacións sentimentais, escritas ao meu ver con sensibilidade,  e o rexistro literario exhibido: fluído e acaído para a historia que se nos relata. É evidente que Faneca Brava, esa prima Concha, magmatiza como personaxe e magmatiza a súa historia, nela sóubose mesturar elementos que suscitan o interese dun amplo abano de lectoras e lectores que han gorentar unha historia que sabe a realidade porque, sen dúbida, fala da vida.

Esta recensión publicouse nas páxinas do suplemento «Culturas» de La Voz de Galicia, o 18 de maio de 2013, baixo o título de «Contra as aldraxes».

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Crítica literaria, Narrativa | Coas etiquetas , , | Leave a comment

Roberto Vidal Bolaño e os oficios do teatro, de Roberto Pascual

Roberto Pascual

Roberto Vidal Bolaño e os oficios do teatro

Xerais, Vigo, 136 páxinas, 10 €

 

A tres días da celebración do Día das Letras, como é ben sabido centrado na obra de Vidal Bolaño e mais na súa dimensión intelectual, o certo é que a habitual presenza de publicacións centradas na celebración viuse limitada, fóra da edición das Obras Completas a cargo de Edicións Positivas, ás achegas biográfico-literarias que subscribiron Camilo Franco, Laura Tato, Montse Pena e Gonzalo Veloso, Afonso Becerra (que aínda non tiven a oportunidade de ler mais respecto da que oín comentarios eloxiosos), alén de algún rescate textual e o presente Roberto Vidal Bolaño e os oficios do teatro, que chega da man de Roberto Pascual. O certo é que todas estas publicacións, que conflúen na exhibición dun espírito divulgativo, sempre resultan operativas para descubrir voces talentosas como, neste caso, a do responsable deste volume que xa der a coñecer hai algún tempo libros como Palabra e acción. A obra de Manuel Lourenzo no sistema teatral galego (2006), 25 anos. Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia (2009) ou Alén. Xaime Quintanilla (2010).

       Ao meu ver, cómpre destacar este estudo pois o autor amosa un discurso narrativo crítico e informativo, de carácter  fluído e intelixible, ao que lle dá forma a través da análise concienciuda e documentada do percorrido de Vidal Bolaño tanto no que se refire aos aspectos biográficos como aos estritamente literarios. Se brevemente tivese que salientar algunhas páxinas deste volume non esquecería as que se centran na presenza e actividades do autor de Rastros no seo da Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia; a análise cumprida e solvente tanto dos espectáculos dramatúrxicos nos que Vidal Bolaño  participou como autor ou director, alén doutros aspectos como os que denomina «monólogos e o oficio de bufón», o labor que levou a cabo como escenógrafo  ou mesmo o rol que desempeñou como crítico literario, nun diálogo, constante, con achegas que sobre o labor teatral ou outros asuntos deixaron por escrito algunhas voces especializadas ou, por escrito, o propio dramaturgo este ano homenaxeado. Ao tempo incorpórase, na parte final do libro e como interesante complemento, unha breve escolma textual e unha presentación diacrónica das obras teatrais de Roberto Vidal Bolaño.

     Unha achega sintética, documentada e máis que satisfactoria verbo do universo Vidal Bolaño, imprescindible para saber máis sobre o dramaturgo e, por extensión, arredor das xustas razóns que levaron á RAG á decisión que adoptou para este maio das letras.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Día das Letras, Ensaio | Coas etiquetas , , , , | Leave a comment

Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro na Feira do Libro de Lugo

O venres da vindeira semana, Día das Letras Galegas, continúa a xeira de presentacións de Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro, nesta ocasión no espazo que brinda a Feira do Libro da cidade de Lugo. O acto celebrarase ás 20:30 horas  e contarei co xeneroso acompañamento de Manuel Bragado, Luís Ferreiro e, nesta ocasión, da escritora lucense María Reimóndez.

A FEIRA DO LIBRO DE LUGO e EDICIÓNS XERAIS DE GALICIA

comprácense en convidalo/a ao seguinte acto:

 Día 17 VENRES DÍA DAS LETRAS GALEGAS

 20: 30 horas: Presentación de Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro de Ramón Nicolás.

                      Participan: Luis Ferreiro, María Reimóndez, Manuel Bragado e o autor.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Presentación | Coas etiquetas , , , , , | Leave a comment

Feminismos, de Olga Castro e María Reimóndez

Olga Castro e María Reimóndez

Feminismos

Xerais, Vigo, 2013, 296 páxinas, 22 €

 

 

 Ao ler este volume ensaístico, que vén da man de Olga Castro e María Reimóndez, lembraba aquela célebre e desafortunada aseveración que un político fixera hai algúns anos arredor do ensimismamento da nosa cultura. Matinaba nisto pois Feminismos, que atesoura un dos ensaios máis luminosos aos que accedín nos últimos tempos, esfarela con convicción aquela irreflexiva sentenza ao ofrecer un percorrido innovador, pioneiro, globalizador e aberto ao mundo, isto é, unha cartografía,  como ben define a prologuista do libro, Belén Martín Lucas, “dos feminismos na xeografía e na historia”.

         Non é pouco ambicioso, como se ve, o obxectivo desta proposta que, malia os tópicos que se abaten arredor do xénero, posibilita unha lectura fluída e áxil pois as autoras adoptan unha perspectiva que harmoniza a amenidade, o espírito didáctico e o divulgativo
na pretensión de establecer un marco amplo que posibilite outras propostas posteriores. Para este fin articúlanse os seus contidos, alén dunha introducción xeral,  mercé tres grandes bloques como son as voces múltiples dos feminismos, os denominados “temas planetarios” e a relación entre aqueles e diversas disciplinas como a ciencia, economía, arte, relixión, educación ou comunicación entre outros.

         É este un libro no que cómpre salientar, ao meu ver, o espírito totalizador que o domina, marcado polo manexo tanto dunha abundantísima documentación como dun case oceánico traballo de investigación, sintetizado aquí útil e acaidamente. E goza, Feminismos, doutra vantaxe pois posibilita transitar polas súas páxinas coma se se realizase unha viaxe, realizando un percorrido itinerante por moitos espazos do mundo mais non para falar dos “problemas das mulleres”, que adoito pensamos que é o que ocupa a este movemento, senón dos problemas da humanidade.

        Os feminismos, como ben demostra este volume, traballan desde a pluralidade, falan do mundo e tamén das persoas, loxicamente dos seus problemas, das exclusións, dos fundamentalismos e do patriarcado, materializado en moi desemellantes maneiras, sempre desde unha atalaia que nunca  cae no vitimismo. Antes ben, esta proposta fai pensar en que aquí se encerran un feixe ferramentas do coñecemento que resultan de inequívoca utilidade para avanzar en camiños igualitarios, para transformar o mundo e que abren a porta a prácticas que son un garante para que todas as persoas poidamos  ter acceso a unha vida digna.

            Velaquí, en fin,  unha achega precisa para escorrentar  preconceptos tan arraizados en ocasións –como ben poñen de manifesto as autoras- como que a día de hoxe esta corrente de pensamento siga a ser estigmatizada e, nalgunha medida, ignorada. Resulta unha fortuna, pois, a aparición deste volume que nos axuda a facer xustiza ás mulleres que, malia esa estigmatización, traballaron e traballan por todas e todos nós.

        Particularmente recomendo este libro: para ler devagar, para reflexionar, para avanzar en tantos camiños que quedan por percorrer.

Esta recensión publicouse nas páxinas do suplemento «Culturas» de La Voz de Galicia, o 4 de maio de 2013, baixo o título de «Un ensaio luminoso».

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Crítica literaria, Ensaio | Coas etiquetas , , , , | Leave a comment

Da presentación de Faneca Brava, de Manuel Portas á Manuel Lueiro Rey (1916-1990). A liberdade ferida

Chego á casa moi contento tras a presentación de Faneca Brava, a última novela de Manuel Portas, desenvolta no seo da Feira do Libro de Compostela. Malia as dificultades e molestias producidas polo boureo das festas da Ascensión foi un pracer acompañar a Fran Alonso e mais ao autor na presentación dun libro do que me ocuparei máis adiante con vagar pero que vexo con enormes posibilidades para se converter nunha das lecturas obrigadas para este vindeiro verán: unha novela que fala da vida, dotada dunha armazón moi meditada e con ingredientes ben acaídos para acadar ese horaciano «prodesse et delectare», ese «ensinar deleitando» que Portas defende a ultranza (abaixo unha foto que nos realizou a nosa amiga Gracia Santórum).

 

 

          Ao tempo, descubro na rede que xa é unha realidade o volume-homenaxe titulado Manuel Lueiro Rey (1916-1990). A liberdade ferida: un proxecto longamente acariñado que me honrei de coordinar, integrado por unha manchea de voces entre as que se atopan persoas que xa desapareceron como Isaac Díaz Pardo ou Herminio Barreiro e outras como as de  X.L. Méndez Ferrín, Xesús Alonso Montero ou Carlos Oroza por só citar algún nomes. Tempo haberá para falar del.

               Un día magnífico, sen dúbida.

Chuzame! A Facebook A Twitter
Na categoría Divulgación, Novidades editoriais, Presentación | Coas etiquetas , , , , , | Leave a comment